Westerplatte: szczątki przy placówce Fort, być może obrońcy z 1939

Na budowie Muzeum Westerplatte archeolodzy znaleźli ludzkie szczątki, a przy nich polski bagnet i guziki wojskowe. Badacze przypuszczają, że to legionista Mieczysław Krzak. Potwierdzić to mogą tylko badania genetyczne.

Archeolodzy Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku odnaleźli ludzkie szczątki na terenie budowy Muzeum Westerplatte, w pobliżu placówki „Fort". Kości leżały około 2,5 m pod obecnym poziomem gruntu, mniej więcej pół metra od północnej ściany żelbetowego schronu z 1911 roku. O odkryciu poinformował 6 listopada 2026 roku Urząd Miejski w Gdańsku, przekazując komunikat muzeum.

Znalezisko to efekt nadzoru archeologicznego nad pracami ziemnymi w pierwszym etapie budowy. We wrześniu 1939 roku schron przy „Forcie" obsadzali polscy żołnierze i był jednym z ważniejszych punktów obrony Wojskowej Składnicy Tranzytowej.

Do kogo mogą należeć szczątki?

Badacze przypuszczają, że to legionista Mieczysław Krzak, który według źródeł zginął prawdopodobnie w nocy 2 września 1939 roku w rejonie placówki „Fort". Na ten trop wskazuje zarówno miejsce, jak i znalezione przy kościach przedmioty: polski bagnet wz. 1929 z pochwą i resztkami skórzanej żabki oraz dwa polskie guziki wojskowe, jakie w latach 20. XX wieku nosili szeregowi.

Filip Kuczma, kierownik Działu Archeologicznego muzeum, podkreśla, że to na razie hipoteza i tylko badania genetyczne mogą ją potwierdzić albo wykluczyć. Poszukiwania tego miejsca trwały pięć lat. Dyrektor muzeum prof. Rafał Wnuk również apeluje o ostrożność. Jego zdaniem ewentualne potwierdzenie tożsamości oznaczałoby wykonanie jednego z najważniejszych zadań archeologów pracujących na Westerplatte.

Co stanie się teraz ze znaleziskiem?

Szczątki zostaną wydobyte pod nadzorem prokuratora Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku i z udziałem antropologa. Muzeum zawiadomiło już prokuratora IPN oraz Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

  • ustalenia prokuratora, antropologa i archeologów oraz analizy Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie mają pozwolić ustalić tożsamość zmarłego i okoliczności jego śmierci,
  • dalsze kroki muzeum będą zależały od wyników tych badań.

Czy na Westerplatte mogą być jeszcze inne szczątki?

Tak, według źródeł historycznych na półwyspie mogą spoczywać jeszcze dwaj obrońcy z 1939 roku. Muzeum nie podało, czy i kiedy planuje dalsze poszukiwania.

Źródło: Urząd Miejski w Gdańsku